TALAŞLI İMALAT
Devir hesaplama: torna, freze ve matkap kesme hızı
İşlem türünü seçin, çapı ve kesme hızını girin; devir sayısını, ilerleme hızını ve işleme süresini hesaplayın. Devir biliniyorsa kesme hızını da bulabilirsiniz. Kesme hızı ve ilerleme değerlerini takım üreticisinin kataloğundan alın.
Kesme değerleri
Hesaplanacak
Kesme hızı ve ilerleme için takım üreticisinin kataloğundaki başlangıç değerlerini kullanın; değerler malzemeye, takım malzemesine ve kesme derinliğine göre değişir.
n = Vc × 1000 / (π × D)
Devir sayısı
- İlerleme hızı (Vf)
- 255 mm/dk
- İşleme süresi
- —
Devir hesaplama formülü
Devir sayısı n = Vc × 1000 / (π × D) formülüyle bulunur. Vc kesme hızı (m/dk), D iş parçasının (tornada) veya takımın (freze ve matkapta) çapıdır (mm). 1000 çarpanı metreyi milimetreye çevirir. Ters yönde kesme hızı Vc = π × D × n / 1000’dir.
Örnek: Ø50 mm çubuk, Vc = 200 m/dk ile tornalanırsa n = 200 × 1000 / (π × 50) ≈ 1.273 dev/dk olur. İlerleme f = 0,2 mm/dev ise ilerleme hızı Vf = n × f ≈ 255 mm/dk’dır.
Frezede ilerleme hızı
Frezede ilerleme hızı Vf = n × z × fz’dir: z takımın diş (ağız) sayısı, fz diş başına ilerlemedir (mm/diş). Örneğin Ø10 mm, 4 ağızlı parmak freze Vc = 120 m/dk ve fz = 0,05 mm/diş ile n ≈ 3.820 dev/dk ve Vf ≈ 764 mm/dk’da çalışır.
Kesme hızı neye göre seçilir?
Kesme hızı; işlenen malzemeye, takım malzemesine (HSS, sert metal, kaplamalı sert metal), kesme derinliğine, soğutmaya ve tezgâhın rijitliğine bağlıdır. Paslanmaz çelik, nikel ve titanyum alaşımları karbon çeliğinden daha düşük hızlarda işlenir; alüminyumda çok daha yüksek hızlar kullanılır. Aynı malzeme için önerilen değerler üreticiden üreticiye değiştiğinden hesaplayıcı sabit bir tablo kullanmaz; takım kataloğundaki başlangıç değerini girin.
CNC tornada sabit kesme hızı
CNC tornalarda sabit kesme hızı (G96) seçildiğinde tezgâh, çap küçüldükçe devri artırarak kesme hızını sabit tutar. Bu yüzden alın tornalamada merkeze yaklaşırken devir hızla yükselir; G50 ile en yüksek devir sınırlanır. Hesaplayıcı, verilen çaptaki devri gösterir.
Sık sorulan sorular
Devir nasıl hesaplanır?
n = Vc × 1000 / (π × D). Kesme hızını (m/dk) 1000 ile çarpın ve π ile çapın (mm) çarpımına bölün. Sonuç dakikadaki devir sayısıdır.
Kesme hızı nasıl hesaplanır?
Vc = π × D × n / 1000. Çapı (mm) devirle (dev/dk) ve π ile çarpıp 1000’e bölün; sonuç m/dk cinsinden kesme hızıdır.
Ø20 mm matkap için 25 m/dk kesme hızında devir kaçtır?
n = 25 × 1000 / (π × 20) ≈ 398 dev/dk.
İlerleme hızı nasıl hesaplanır?
Torna ve matkapta Vf = n × f (f: mm/dev); frezede Vf = n × z × fz (z: diş sayısı, fz: mm/diş). Sonuç mm/dk’dır.
İşleme süresi nasıl hesaplanır?
İşleme süresi t = L / Vf’dir: işleme boyunu (mm) ilerleme hızına (mm/dk) bölün. Sonuç dakikadır; yaklaşma ve geri dönüş süreleri ayrıca eklenir.