DİŞ TABLOSU
Metrik diş tablosu ve kılavuz matkap çapı
Diş sistemini ve ölçüyü seçin; adımı, kılavuz matkap çapını ve diş çaplarını görün. Metrik kaba ve ince dişlerin yanında UNC, UNF ve BSP (G) inç dişleri de yer alır.
Diş seçimi
Kılavuz matkap çapı yaklaşık D − P’dir. Diş çapları ISO 68-1 temel profilinden hesaplanır; toleranslar dahil değildir.
ISO 261 / 68-1
M8
- Adım (P)
- 1,25 mm
- Kılavuz matkap çapı
- 6,8 mm
- Bölüm dairesi çapı (d₂)
- 7,188 mm
- Somun diş dibi (D₁)
- 6,647 mm
- Cıvata diş dibi (d₃)
- 6,466 mm
Diş tabloları
Kılavuz matkap çapları ve temel çaplarıyla metrik kaba ve ince dişler, UNC/UNF inç başına diş sayıları ve BSP (G) boru dişleri.
Metrik kaba diş tablosu (ISO 261)adım · kılavuz matkap · d₂ · D₁ · d₃, mm
| Diş | Adım | Kılavuz matkap | d₂ | D₁ | d₃ |
|---|---|---|---|---|---|
| M1.6 | 0,35 | 1,25 | 1,373 | 1,221 | 1,171 |
| M2 | 0,4 | 1,6 | 1,74 | 1,567 | 1,509 |
| M2.5 | 0,45 | 2 | 2,208 | 2,013 | 1,948 |
| M3 | 0,5 | 2,5 | 2,675 | 2,459 | 2,387 |
| M3.5 | 0,6 | 2,9 | 3,11 | 2,85 | 2,764 |
| M4 | 0,7 | 3,3 | 3,545 | 3,242 | 3,141 |
| M5 | 0,8 | 4,2 | 4,48 | 4,134 | 4,019 |
| M6 | 1 | 5 | 5,35 | 4,917 | 4,773 |
| M8 | 1,25 | 6,8 | 7,188 | 6,647 | 6,466 |
| M10 | 1,5 | 8,5 | 9,026 | 8,376 | 8,16 |
| M12 | 1,75 | 10,2 | 10,863 | 10,106 | 9,853 |
| M14 | 2 | 12 | 12,701 | 11,835 | 11,546 |
| M16 | 2 | 14 | 14,701 | 13,835 | 13,546 |
| M20 | 2,5 | 17,5 | 18,376 | 17,294 | 16,933 |
| M22 | 2,5 | 19,5 | 20,376 | 19,294 | 18,933 |
| M24 | 3 | 21 | 22,051 | 20,752 | 20,319 |
| M27 | 3 | 24 | 25,051 | 23,752 | 23,319 |
| M30 | 3,5 | 26,5 | 27,727 | 26,211 | 25,706 |
| M36 | 4 | 32 | 33,402 | 31,67 | 31,093 |
| M42 | 4,5 | 37,5 | 39,077 | 37,129 | 36,479 |
| M48 | 5 | 43 | 44,752 | 42,587 | 41,866 |
| M56 | 5,5 | 50,5 | 52,428 | 50,046 | 49,252 |
| M64 | 6 | 58 | 60,103 | 57,505 | 56,639 |
Metrik ince diş tablosu (ISO 261)adım · kılavuz matkap · d₂ · D₁ · d₃, mm
| Diş | Adım | Kılavuz matkap | d₂ | D₁ | d₃ |
|---|---|---|---|---|---|
| M8 × 1 | 1 | 7 | 7,35 | 6,917 | 6,773 |
| M8 × 0.75 | 0,75 | 7,25 | 7,513 | 7,188 | 7,08 |
| M10 × 1.25 | 1,25 | 8,75 | 9,188 | 8,647 | 8,466 |
| M10 × 1 | 1 | 9 | 9,35 | 8,917 | 8,773 |
| M12 × 1.5 | 1,5 | 10,5 | 11,026 | 10,376 | 10,16 |
| M12 × 1.25 | 1,25 | 10,75 | 11,188 | 10,647 | 10,466 |
| M14 × 1.5 | 1,5 | 12,5 | 13,026 | 12,376 | 12,16 |
| M16 × 1.5 | 1,5 | 14,5 | 15,026 | 14,376 | 14,16 |
| M18 × 2 | 2 | 16 | 16,701 | 15,835 | 15,546 |
| M18 × 1.5 | 1,5 | 16,5 | 17,026 | 16,376 | 16,16 |
| M20 × 2 | 2 | 18 | 18,701 | 17,835 | 17,546 |
| M20 × 1.5 | 1,5 | 18,5 | 19,026 | 18,376 | 18,16 |
| M22 × 2 | 2 | 20 | 20,701 | 19,835 | 19,546 |
| M22 × 1.5 | 1,5 | 20,5 | 21,026 | 20,376 | 20,16 |
| M24 × 2 | 2 | 22 | 22,701 | 21,835 | 21,546 |
| M27 × 2 | 2 | 25 | 25,701 | 24,835 | 24,546 |
| M30 × 2 | 2 | 28 | 28,701 | 27,835 | 27,546 |
| M33 × 2 | 2 | 31 | 31,701 | 30,835 | 30,546 |
| M36 × 3 | 3 | 33 | 34,051 | 32,752 | 32,319 |
| M39 × 3 | 3 | 36 | 37,051 | 35,752 | 35,319 |
| M42 × 3 | 3 | 39 | 40,051 | 38,752 | 38,319 |
| M45 × 3 | 3 | 42 | 43,051 | 41,752 | 41,319 |
| M48 × 3 | 3 | 45 | 46,051 | 44,752 | 44,319 |
| M52 × 4 | 4 | 48 | 49,402 | 47,67 | 47,093 |
| M56 × 4 | 4 | 52 | 53,402 | 51,67 | 51,093 |
| M60 × 4 | 4 | 56 | 57,402 | 55,67 | 55,093 |
| M64 × 4 | 4 | 60 | 61,402 | 59,67 | 59,093 |
UNC ve UNF diş tablosudış çap · inç başına diş
| Ölçü | Dış çap (inç) | Dış çap (mm) | UNC TPI | UNF TPI |
|---|---|---|---|---|
| #4 | 0,112 | 2,845 | 40 | 48 |
| #6 | 0,138 | 3,505 | 32 | 40 |
| #8 | 0,164 | 4,166 | 32 | 36 |
| #10 | 0,19 | 4,826 | 24 | 32 |
| #12 | 0,216 | 5,486 | 24 | 28 |
| 1/4″ | 0,25 | 6,35 | 20 | 28 |
| 5/16″ | 0,3125 | 7,938 | 18 | 24 |
| 3/8″ | 0,375 | 9,525 | 16 | 24 |
| 7/16″ | 0,4375 | 11,112 | 14 | 20 |
| 1/2″ | 0,5 | 12,7 | 13 | 20 |
| 9/16″ | 0,5625 | 14,288 | 12 | 18 |
| 5/8″ | 0,625 | 15,875 | 11 | 18 |
| 3/4″ | 0,75 | 19,05 | 10 | 16 |
| 7/8″ | 0,875 | 22,225 | 9 | 14 |
| 1″ | 1 | 25,4 | 8 | 12 |
| 1 1/8″ | 1,125 | 28,575 | 7 | 12 |
| 1 1/4″ | 1,25 | 31,75 | 7 | 12 |
| 1 1/2″ | 1,5 | 38,1 | 6 | 12 |
BSP (G) boru dişi tablosu, ISO 228-1inç başına diş · adım · dış çap · diş dibi, mm
| Ölçü | TPI | Adım | Dış çap | Diş dibi |
|---|---|---|---|---|
| G 1/8″ | 28 | 0,907 | 9,728 | 8,566 |
| G 1/4″ | 19 | 1,337 | 13,157 | 11,445 |
| G 3/8″ | 19 | 1,337 | 16,662 | 14,95 |
| G 1/2″ | 14 | 1,814 | 20,955 | 18,631 |
| G 3/4″ | 14 | 1,814 | 26,441 | 24,117 |
| G 1″ | 11 | 2,309 | 33,249 | 30,291 |
| G 1 1/4″ | 11 | 2,309 | 41,91 | 38,952 |
| G 1 1/2″ | 11 | 2,309 | 47,803 | 44,845 |
| G 2″ | 11 | 2,309 | 59,614 | 56,656 |
| G 2 1/2″ | 11 | 2,309 | 75,184 | 72,226 |
| G 3″ | 11 | 2,309 | 87,884 | 84,926 |
| G 4″ | 11 | 2,309 | 113,03 | 110,072 |
Metrik diş nasıl okunur?
M8, anma çapı 8 mm olan metrik kaba dişi gösterir; adım yazılmazsa kaba diş kastedilir (M8 için 1,25 mm). İnce dişte adım ayrıca yazılır: M8 × 1, adımı 1 mm olan ince diştir. Adım, iki diş tepesi arasındaki mesafedir. Aynı çapta ince diş daha sık dişlidir ve titreşime karşı daha iyi tutar; kaba diş daha hızlı takılır ve hasara daha az duyarlıdır.
Kılavuz matkap çapı nasıl bulunur?
Metrik dişte kılavuz matkap çapı yaklaşık olarak anma çapı eksi adımdır: D − P. M8 için 8 − 1,25 = 6,75; pratikte 6,8 mm matkap kullanılır. M10 için 8,5 mm, M12 için 10,2 mm matkaptır. Paslanmaz çelik gibi sünek malzemelerde ve form (ezme) kılavuzlarında farklı çaplar gerekebilir; kılavuz üreticisinin önerisini kontrol edin.
Diş çapları
ISO metrik diş profili 60° tepe açılıdır. Bölüm dairesi çapı d₂ = d − 0,6495·P, somun diş dibi (iç diş küçük çapı) D₁ = d − 1,0825·P, cıvata diş dibi d₃ = d − 1,2269·P ile bulunur. M8 için d₂ ≈ 7,188 mm, D₁ ≈ 6,647 mm, d₃ ≈ 6,466 mm’dir. Bunlar temel (nominal) değerlerdir; toleranslar diş sınıfına (6g, 6H) göre eklenir.
İnç dişler: UNC, UNF ve BSP
UNC (kaba) ve UNF (ince) Amerikan birleşik dişleridir ve inç başına diş sayısıyla (TPI) yazılır: 1/4-20 UNC, 1/4 inç çapta inç başına 20 diştir. BSP (G) boru dişi ise 55° Whitworth profillidir ve tesisat bağlantılarında kullanılır. G 1/2 dişin dış çapı 20,955 mm’dir, 12,7 mm değil; boru dişlerinde inç değeri boru anma ölçüsünü gösterir.
Sık sorulan sorular
M6 kılavuz matkap çapı kaç?
M6 kaba diş (adım 1 mm) için kılavuz matkap çapı 5 mm’dir.
M8 kılavuz matkap çapı kaç?
M8 kaba diş (adım 1,25 mm) için kılavuz matkap çapı 6,8 mm’dir.
M10 kılavuz matkap çapı kaç?
M10 kaba diş (adım 1,5 mm) için kılavuz matkap çapı 8,5 mm’dir.
M12 kılavuz matkap çapı kaç?
M12 kaba diş (adım 1,75 mm) için kılavuz matkap çapı 10,2 mm’dir.
M12 ince diş adımı nedir?
M12 için tercih edilen ince diş adımları 1,5 ve 1,25 mm’dir. M12 × 1,5 için kılavuz matkap 10,5 mm’dir.
1/2 inç diş kaç mm?
1/2″ BSP (G 1/2) boru dişinin dış çapı 20,955 mm, inç başına diş sayısı 14’tür (adım 1,814 mm). 1/2″ UNC cıvata dişi ise 12,7 mm çaplı, inç başına 13 dişlidir.