GENEL TOLERANSLAR
ISO 2768 genel tolerans tablosu
Çizimde ayrı tolerans yazılmamış ölçüler için ISO 2768 genel toleransları. Ölçüyü ve sınıfı seçin; “ISO 2768-mK” gibi gösterimlerin karşılığını görün.
Genel tolerans
Ölçü türü
Çizimde ayrı tolerans yazılmamış ölçüler için genel toleranslar. “ISO 2768-mK” gibi bir gösterimde m doğrusal ve açısal ölçülerin, K geometrik toleransların sınıfıdır. ISO 2768-2 yerini ISO 22081:2021’e bırakmıştır; H/K/L sınıfları eski çizimlerde hâlâ görülür.
ISO 2768-mK
İzin verilen sapma
Doğrusal ölçü
± 0,3 mm- En küçük ölçü
- 49,7 mm
- En büyük ölçü
- 50,3 mm
ISO 2768-2, K sınıfı, 50 mm için
- Doğrusallık / düzlük
- 0,2 mm
- Diklik (kısa kenar)
- 0,4 mm
- Simetri
- 0,6 mm
- Salgı
- 0,2 mm
ISO 2768 genel tolerans tablosu
ISO 2768-1:1989 ve ISO 2768-2:1989 değerleri. Aralıklar bir önceki sınırın üstünden gösterilen sınıra kadardır (sınır dahil).
ISO 2768-1 doğrusal ölçüler± mm; — tanımlı değil
| Nominal ölçü (mm) | f · ince | m · orta | c · kaba | v · çok kaba |
|---|---|---|---|---|
| 0,5 – 3 | ± 0,05 | ± 0,1 | ± 0,2 | — |
| > 3 – 6 | ± 0,05 | ± 0,1 | ± 0,3 | ± 0,5 |
| > 6 – 30 | ± 0,1 | ± 0,2 | ± 0,5 | ± 1 |
| > 30 – 120 | ± 0,15 | ± 0,3 | ± 0,8 | ± 1,5 |
| > 120 – 400 | ± 0,2 | ± 0,5 | ± 1,2 | ± 2,5 |
| > 400 – 1000 | ± 0,3 | ± 0,8 | ± 2 | ± 4 |
| > 1000 – 2000 | ± 0,5 | ± 1,2 | ± 3 | ± 6 |
| > 2000 – 4000 | — | ± 2 | ± 4 | ± 8 |
ISO 2768-1 dış yarıçap ve pah yüksekliği± mm
| Nominal ölçü (mm) | f · m | c · v |
|---|---|---|
| 0,5 – 3 | ± 0,2 | ± 0,4 |
| > 3 – 6 | ± 0,5 | ± 1 |
| > 6 | ± 1 | ± 2 |
ISO 2768-1 açısal ölçülerkısa kenar uzunluğuna göre
| Kısa kenar (mm) | f · m | c | v |
|---|---|---|---|
| ≤ 10 | ±1° | ±1°30′ | ±3° |
| > 10 – 50 | ±0°30′ | ±1° | ±2° |
| > 50 – 120 | ±0°20′ | ±0°30′ | ±1° |
| > 120 – 400 | ±0°10′ | ±0°15′ | ±0°30′ |
| > 400 | ±0°5′ | ±0°10′ | ±0°20′ |
ISO 2768-2 doğrusallık ve düzlükmm
| Uzunluk (mm) | H | K | L |
|---|---|---|---|
| ≤ 10 | 0,02 | 0,05 | 0,1 |
| > 10 – 30 | 0,05 | 0,1 | 0,2 |
| > 30 – 100 | 0,1 | 0,2 | 0,4 |
| > 100 – 300 | 0,2 | 0,4 | 0,8 |
| > 300 – 1000 | 0,3 | 0,6 | 1,2 |
| > 1000 – 3000 | 0,4 | 0,8 | 1,6 |
ISO 2768-2 diklikmm · kısa kenar uzunluğu
| Kısa kenar (mm) | H | K | L |
|---|---|---|---|
| ≤ 100 | 0,2 | 0,4 | 0,6 |
| > 100 – 300 | 0,3 | 0,6 | 1 |
| > 300 – 1000 | 0,4 | 0,8 | 1,5 |
| > 1000 – 3000 | 0,5 | 1 | 2 |
ISO 2768-2 simetri ve salgımm
| Uzunluk (mm) | H | K | L |
|---|---|---|---|
| Simetri ≤ 100 | 0,5 | 0,6 | 0,6 |
| Simetri > 100 – 300 | 0,5 | 0,6 | 1 |
| Simetri > 300 – 1000 | 0,5 | 0,8 | 1,5 |
| Simetri > 1000 – 3000 | 0,5 | 1 | 2 |
| Salgı (tüm uzunluklar) | 0,1 | 0,2 | 0,5 |
Örnek hesaplar
- 50 mm ölçü, ISO 2768-m: 30–120 mm aralığında ±0,3 mm; ölçü 49,7–50,3 mm olabilir.
- 150 mm ölçü, f (ince) sınıfı: ±0,2 mm. 4 mm pah veya yarıçap, m sınıfı: ±0,5 mm.
- Kısa kenarı 30 mm olan açı, m sınıfı: ±0°30′. 150 mm uzunlukta K sınıfında doğrusallık/düzlük 0,4 mm, diklik 0,6 mm.
ISO 2768 nedir?
ISO 2768, teknik resimde ayrı tolerans yazılmamış ölçüler için geçerli genel toleransları verir. Birinci bölüm (ISO 2768-1) doğrusal ölçüler, dış yarıçap ve pahlar ile açılar için f (ince), m (orta), c (kaba) ve v (çok kaba) sınıflarını; ikinci bölüm (ISO 2768-2) doğrusallık, düzlük, diklik, simetri ve salgı için H, K ve L sınıflarını tanımlar.
ISO 2768-2, 2021’de ISO 22081 ile değiştirilmiştir; yine de “ISO 2768-mK” gibi gösterimler çok sayıda çizimde kullanılmaya devam eder.
ISO 2768-mK ne demek?
Gösterimdeki küçük harf ISO 2768-1 sınıfını, büyük harf ISO 2768-2 sınıfını verir. mK: doğrusal ve açısal ölçülerde orta (m), geometrik toleranslarda K sınıfı demektir. Talaşlı imalatta en sık kullanılan birleşimdir; daha hassas parçalarda fH, kaba işlerde cL görülür.
Tablolar nasıl okunur?
Doğrusal ölçülerde nominal ölçünün girdiği aralık bulunur; “30–120” aralığı 30 mm’den büyük, 120 mm’ye kadar ölçüleri kapsar. Açılarda aralık, açıyı oluşturan kısa kenarın uzunluğudur. Diklikte de kısa kenar uzunluğu kullanılır; uzun kenar referans alınır.
Sık sorulan sorular
ISO 2768-m toleransı ne kadar?
Orta (m) sınıfta doğrusal ölçü toleransı 0,5–6 mm’de ±0,1, 6–30 mm’de ±0,2, 30–120 mm’de ±0,3, 120–400 mm’de ±0,5, 400–1000 mm’de ±0,8 mm’dir.
ISO 2768-mK ne anlama gelir?
Doğrusal ve açısal ölçülerde ISO 2768-1 orta (m) sınıfı, geometrik toleranslarda ISO 2768-2 K sınıfı uygulanır.
50 mm ölçünün ISO 2768-m toleransı nedir?
50 mm, 30–120 mm aralığındadır; m sınıfında ±0,3 mm, yani 49,7–50,3 mm.
ISO 2768 açı toleransı nedir?
Kısa kenar uzunluğuna göre değişir: f ve m sınıfında 10 mm’ye kadar ±1°, 10–50 mm’de ±30′, 50–120 mm’de ±20′, 120–400 mm’de ±10′, 400 mm üstünde ±5′.
ISO 2768-2 hâlâ geçerli mi?
ISO 2768-2, 2021’de ISO 22081 ile değiştirilmiştir. Eski çizimlerdeki H, K, L sınıfları yine bu tablolarla okunur; yeni çizimlerde ISO 22081 tercih edilir.