SAC BÜKÜM
Abkant tonaj hesaplama: büküm kuvveti ve V kalıp seçimi
Sac kalınlığını, büküm boyunu ve V kalıp açıklığını girin, malzemeyi seçin; hava bükme için gereken kuvveti kN ve ton olarak, metre başına tonajı ve önerilen kalıp açıklığını görün.
Sac ve kalıp
Malzeme
Hava bükme içindir. Ön ayarlar yaklaşık değerdir; malzeme belgesindeki Rm değerini girin. Dipten bükme ve basma çok daha fazla kuvvet ister.
F = 1,42 × Rm × t² × L / (V × 1000)
Büküm kuvveti
- Metre başına
- 24,4 ton/m
- V / t oranı
- 8
Abkant büküm tablosu
Tipik V = 8 × t kalıpta 1 metre büküm için hava bükme kuvveti; bu sayfadaki formülle hesaplanmıştır (yumuşak çelik 450 MPa, paslanmaz 650 MPa).
Sac kalınlığına göre metre başına tonV (mm) · Yumuşak çelik (ton/m) · Paslanmaz (ton/m)
| t (mm) | V (mm) | Yumuşak çelik (ton/m) | Paslanmaz (ton/m) |
|---|---|---|---|
| 1 | 8 | 8,1 | 11,8 |
| 1,5 | 12 | 12,2 | 17,6 |
| 2 | 16 | 16,3 | 23,5 |
| 2,5 | 20 | 20,4 | 29,4 |
| 3 | 24 | 24,4 | 35,3 |
| 4 | 32 | 32,6 | 47,1 |
| 5 | 40 | 40,7 | 58,8 |
| 6 | 48 | 48,9 | 70,6 |
| 8 | 64 | 65,2 | 94,1 |
| 10 | 80 | 81,4 | 117,6 |
| 12 | 96 | 97,7 | 141,2 |
Abkant tonaj formülü
Hava bükmede gereken kuvvet F (kN) = 1,42 × Rm × t² × L / (V × 1000) formülüyle tahmin edilir: Rm çekme dayanımı (MPa), t sac kalınlığı, L büküm boyu, V kalıp açıklığıdır (mm). Tona çevirmek için kN değeri 9,807’ye bölünür. Abkant üreticilerinin “P = 650 × t² × L / V” biçimindeki formülü (L metre) aynı hesabın 450 MPa yumuşak çelik için sadeleştirilmiş hâlidir.
Örnek: 3 mm yumuşak çelik, 1 m büküm, 24 mm V kalıp: F = 1,42 × 450 × 9 × 1000 / (24 × 1000) ≈ 239,6 kN, yani yaklaşık 24,4 ton.
V kalıp açıklığı nasıl seçilir?
Hava bükmede V kalıp açıklığı genellikle sac kalınlığının 6–10 katı, çoğunlukla 8 katı seçilir. 3 mm sac için 18–30 mm, tipik 24 mm’dir. Kuvvet V ile ters orantılıdır: aynı sacı 16 mm kalıpta bükmek 359,4 kN ister. Dar kalıp kuvveti artırır ve iç yarıçapı küçültür; geniş kalıp kuvveti azaltır ama iç yarıçapı ve en kısa flanş boyunu büyütür.
Malzemeye göre büküm kuvveti
Kuvvet çekme dayanımıyla doğru orantılıdır. Paslanmaz çelik aynı kalınlıkta yumuşak çeliğe göre yaklaşık 1,4–1,5 kat kuvvet ister: 3 mm paslanmaz, 24 mm kalıpta yaklaşık 346,1 kN’dir. Alüminyumda kuvvet alaşıma ve temper durumuna göre çok değişir. En doğru sonuç için malzeme belgesindeki Rm değerini girin; bilinmiyorsa standarttaki üst sınırı kullanın.
Hava bükme, dipten bükme ve basma
Hesaplayıcı hava bükme içindir: sac kalıbın dibine değmeden, üst bıçağın batma derinliğiyle bükülür. Dipten bükme (bottoming) birkaç kat, basma (coining) çok daha fazla kuvvet ister; bu yöntemler için abkant üreticisinin tablosunu kullanın. Makineyi kapasitesinin sınırında çalıştırmamak ve kuvveti makine boyuna yaymak için hesaplanan tonajın üstünde pay bırakın.
Sık sorulan sorular
Abkant tonajı nasıl hesaplanır?
F (kN) = 1,42 × Rm × t² × L / (V × 1000). Çekme dayanımı (MPa), kalınlığın karesi ve büküm boyu (mm) çarpılır, kalıp açıklığına (mm) ve 1000’e bölünür; tona çevirmek için 9,807’ye bölünür.
2 mm sac bükmek için kaç ton gerekir?
Yumuşak çelikte, 16 mm V kalıpla metre başına yaklaşık 16,3 ton gerekir. Paslanmazda bu yaklaşık 1,4–1,5 katına çıkar.
Abkant kalıp seçimi nasıl yapılır?
V kalıp açıklığı sac kalınlığının 6–10 katı, çoğunlukla 8 katı seçilir. Kalın sacta ve paslanmazda daha geniş kalıp kuvveti düşürür; dar kalıp daha küçük iç yarıçap verir ama tonajı artırır.
Paslanmaz sac büküm kuvveti ne kadar?
Aynı kalınlık ve kalıpla yumuşak çeliğin yaklaşık 1,4–1,5 katı. Hesaplayıcıda paslanmaz için 650 MPa ön ayarı vardır; malzeme belgesindeki Rm değeri daha doğru sonuç verir.
Metre başına tonaj ne demek?
Abkant tabloları kuvveti 1 metre büküm boyu için verir. Kuvvet büküm boyuyla doğru orantılı olduğundan 500 mm’lik büküm yarısını, 2 m’lik büküm iki katını ister.