Aynı aile, aynı görev değil
5083 ve 5754, magnezyum içeren 5xxx alüminyum ailesindedir. İkisinin de kaynaklı imalat ve korozif ortam uygulamalarında değerlendirilmesi, her parçada aynı sonucu verecekleri anlamına gelmez. 5083 genellikle daha yüksek mekanik kapasite aranan gövde ve levha işlerinde gündeme gelirken 5754, şekillendirme ihtiyacının belirleyici olduğu panel ve muhafazalarda önemli bir seçenektir. Ancak karşılaştırma aynı temper ve kalınlık bağlamında yapılmalıdır. Bir levhanın marka veya ticari kullanım adı, alaşım ile teslim koşulunun yerini tutmaz. Önce parçanın yük taşıma görevi ve üretilecek geometrisi tanımlanmalı, ardından kaynak ve çalışma ortamı bu tanıma eklenmelidir.
T6 beklemeyin; O ve H durumunu okuyun
Bu alaşımlar, 6xxx ailesindeki gibi çözeltiye alma ve yapay yaşlandırma ile T6 durumuna getirilen malzemeler değildir. Dayanım, bileşim ve soğuk işlem geçmişiyle ilişkilidir; O ve uygun H durumları bunun için önem taşır. 5083-H111 ile 5083-H116 veya H321, yalnız son rakamı farklı ürün adları sayılmamalıdır. Mekanik gereksinim ve korozyon muayenesi teslim şartına göre değişebilir. Benzer biçimde 5754’te istenen yarı sert durum, büküm ve yüzey beklentisiyle birlikte değerlendirilir. Genel “sert alüminyum” tanımı, tedarik edilecek malzemenin işlem geçmişini yeterince açıklamaz. Temper bilgisi çizim ve teklif üzerinde açıkça korunmalıdır.
Bükülecek bölgeyi, kaynaklanacak bölgeden ayırın
Derin şekillendirme, küçük büküm yarıçapı veya görünür yüzey, malzeme seçimini yalnız çekme dayanımından farklı bir yöne taşıyabilir. Hadde yönü, kenar hazırlığı ve kalınlık geçişleri üretilebilirliği etkiler. Kaynak yapılacaksa esas malzemenin mevcut soğuk işlem durumuyla kaynak çevresinin özellikleri ayrı ele alınır. Böylece ilk teslim tablosundaki değerin bütün gövdeye aynen uygulanması önlenir. Bağlantı sırası ve kaynakla oluşan şekil değişimi de geometriyi etkileyebilir. Bir gövdenin kritik bükümü için uygun görünen koşul, nihai kaynaklı yapının bütün gereksinimlerini tek başına çözmez. Tasarım ve imalat hazırlığı aynı parça üzerinde birlikte yürütülmelidir.
Bir panelde yüzeyin görünür olması ve sonradan boya uygulanması, kaynak bölgesinin düzeltilmesi gibi ek adımlar doğurabilir. Bu işlemler kalınlık ve yüzey sürekliliği beklentisiyle beraber planlanır. Böylece doğru alaşım seçilmiş olsa bile imalat sırasında oluşabilecek yerel değişikliklerin, bitmiş parçanın ölçü ve görünüm kabulünü etkilemesi önceden ele alınır.
Deniz ortamı ve uzun sıcak maruziyet
Deniz ortamında alaşım adı kadar temper, bağlantı ayrıntıları, birikinti ve farklı metallerle temas da önemlidir. Gövde, güverte muhafazası veya iç panel aynı temas koşulunda çalışmayabilir. Magnezyumlu alaşımlarda uzun süreli sıcak maruziyet, duyarlılaşma açısından ayrıca incelenir; her ürün için tek bir evrensel sıcaklık sınırı verilmez. Normal çalışma kadar temizlik ve bakım koşulları da değerlendirmeye katılır. Deniz uygulamasının istediği ek muayene veya belge varsa bu koşul siparişten önce belirlenir. Standart 5083 levha adı, kendiliğinden özel deniz veya zırh onayı oluşturmaz. 5754 için de genel korozyon tanımı nihai ekipman uygunluğu anlamına gelmez.
İmalat bilgisiyle tamamlanan levha talebi
Karşılaştırılabilir bir talep için iki seçenekte de aynı ölçü, kesim ve muayene kapsamı kullanılmalıdır. Düzlemsellik veya dekoratif yüzey hedefi varsa bunlar genel kalınlık toleransından ayrı belirtilir. Özel üretici ürünlerine ait dar tolerans veya eloksal sonucu, bütün 5083 ya da 5754 malzemelere genellenmez. Proje gereksinimi belli olduğunda, aşağıdaki bilgiler tedarik kapsamını daha net hale getirir. Teklifte yalnız kalite değiştirip diğer koşulları belirsiz bırakmak, üretimde karşılaştırılamayan iki malzemenin yan yana gelmesine neden olabilir. Seçim, uygun alaşım ile uygun teslim durumunun birlikte tanımlanmasıyla tamamlanır; hangi işlemlerin parça üreticisinde yapılacağı da açık tutulur.
- Kalite, temper, kalınlık ve kesim ölçüsü.
- Büküm, kaynak, yüzey işlemi ve çalışma ortamı.