Bu yazıda
Aynı aile adı, farklı bileşim
316L, düşük karbonlu ve molibden içeren östenitik paslanmaz çeliklerin tanıdık adıdır. Avrupa malzeme sisteminde bu aile tek bir numaradan oluşmaz. 1.4404 ve 1.4435, benzer kullanım alanlarına rağmen farklı kimyasal sınırları olan iki ayrı tanımdır. Her ikisinin de S31603 ile ilişkilendirilmesi, EN aralıklarının bütünüyle aynı olduğu anlamına gelmez.
1.4404; vana, tank, boru ve genel proses ekipmanlarında yaygın bir seçenektir. 1.4435 ise daha yüksek nikel ve molibden aralıklarıyla ayrılır. Bu özellik, özellikle kimyasal ortamla temas eden veya yüzey kalitesinin önem taşıdığı parçalarda daha yüksek alaşımlı bir 316L tanımının neden kullanıldığını gösterir.
Nikel ve molibden neyi değiştirir?
Molibden, klorür içeren ortamlarda çukurcuk ve aralık korozyonuna karşı dirence katkı sağlar. 1.4435’in molibden alt sınırı %2,5’tir; genel 1.4404 aralığı ise %2’den başlar. Nikelin daha yüksek olması da östenitik yapının kararlılığı bakımından önemlidir. Bunlar malzemenin tanımına ait farklardır; tek bir parçanın gerçek analizini göstermez.
Tablo, 1.4404 ve 1.4432 için EN 10088-3:2023 uzun ürün tanımlarını, 1.4435 için sayfasındaki açıkça belirtilmiş 2014 kapsamını özetler. Molibden aralıkları örtüşür; 1.4435’in nikel alt sınırı daha yüksektir. Bu özet, farklı ürün şartnamelerindeki bütün kabul değerlerinin yerine geçmez.
| Element / özellik | 1.4404 | 1.4432 | 1.4435 |
|---|---|---|---|
| Karbon üst sınırı | ≤ %0,03 | ≤ %0,03 | ≤ %0,03 |
| Krom | %16,5–18,5 | %16,5–18,5 | %17–19 |
| Nikel | %10–13 | %10,5–13 | %12,5–15 |
| Molibden | %2–3 | %2,5–3 | %2,5–3 |
1.4432 bu ailede nerede yer alır?
1.4432, düşük karbonlu 316L ailesinin ayrı bir EN tanımıdır. Molibden aralığı 1.4435 ile örtüşse de nikel sınırları aynı değildir. Ayrıca güncel 1.4404 molibden aralığı da bu malzemelerle kısmen örtüşür. Bu nedenle tek bir elementin alt veya üst sınırı, iki ürünün aynı EN kalitesini karşıladığını kanıtlamaz.
Proses ekipmanlarında kullanım
Kimya ve ilaç tesislerindeki bağlantılar, vana parçaları, eşanjör bileşenleri ve gıda ekipmanları iki kalitenin karşılaşabildiği alanlardır. Islak yüzeydeki ortamın bileşimi, sıcaklığı ve temizleme koşulları korozyon davranışını birlikte etkiler. Daha yüksek molibden oranı yararlı olsa da 1.4435’i her sıcaklıkta deniz suyuna dayanıklı bir malzemeye dönüştürmez.
Düşük karbon, kaynaklı ekipmanlarda her iki kalitenin de ortak avantajıdır. Buna karşılık hijyenik bir yüzey yalnız alaşım numarasıyla tanımlanmaz. Yüzeyin pürüzlülüğü, temizliği ve parçanın tasarımı da önem taşır. Bu nedenle daha yüksek alaşım içeriği ile belirli bir hijyenik ekipmanın bütün özellikleri aynı şey değildir.
316L, 316LVM ve implant çeliği ayrımı
1.4435’in yüksek nikel ve molibden içermesi onu kendiliğinden implant çeliği yapmaz. Medikal implant malzemesi 1.4441 / S31673, farklı saflık ve ürün şartnameleriyle ele alınır. Benzer şekilde bazı üreticilerin düşük ferritli veya özel temizliğe sahip 1.4435 sürümleri, bütün 1.4435 ürünlerinin ortak özelliği olarak görülemez.
1.4404 ile 1.4435 arasındaki ayrım, aynı aile içindeki alaşım aralıklarıyla ilgilidir. 316LVM ve ASTM F138 gibi tanımlar ise medikal malzemeye ait başka gereklilikleri gündeme getirir. Bu ayrımların ayrı tutulması, ortak 316L adının farklı ihtiyaçları tek bir malzemeymiş gibi göstermesini önler.