Bu yazıda
Ortak yönleri nelerdir?
15-5 PH ve 17-4 PH; krom, nikel ve bakır içeren, yaşlandırmayla yüksek dayanım kazanabilen paslanmaz çeliklerdir. Mil, vana parçası, pim ve bağlantılarda kullanılırlar. Paslanmazlıkla kuvvet taşıma ihtiyacının aynı parçada bulunması, iki kalitenin ortak kullanım nedenidir.
Bu benzerlik nedeniyle kataloglarda yan yana görülürler. Ancak iki farklı alaşım kimliğidir: 17-4 PH genellikle 1.4542 ve S17400, 15-5 PH ise 1.4545 ve S15500 ile tanımlanır. Aynı ailede olmaları her parçada aynı sonucu verecekleri anlamına gelmez.
15-5 PH’de enine özellikler neden öne çıkar?
Metal çubuklarda uzunluk yönündeki özelliklerle buna dik yöndeki özellikler farklı olabilir. Enine özellik, bu ikinci yönü anlatır. 15-5 PH’nin bileşimi, bu yöndeki tokluk ve sünekliği geliştirecek biçimde düzenlenmiştir.
Bir mekanik bağlantı yana doğru zorlandığında veya farklı yönlerden yük aldığında bu özellikler yararlı olur. Havacılık bağlantıları ve yüksek yüklü mekanizmalarda 15-5 PH’nin tercih edilmesinin nedenlerinden biri budur. Buradaki fark, yalnız daha yüksek sertlik değildir.
17-4 PH’nin geniş kullanım alanı
17-4 PH; pompa milleri, vana milleri, kaplinler ve genel makine parçalarında yaygın kullanılan bir kalitedir. Farklı yaşlandırma durumlarıyla yüksek sertlik veya daha fazla tokluk gibi özellikler öne çıkarılabilir. Bu çeşitlilik, aynı kalitenin farklı mekanik görevlerde kullanılmasını sağlar.
15-5 PH de benzer parçalarda yer alabilir. Aralarındaki tercih, yalnız sektör adına bakılarak açıklanmaz. Parçanın hangi yönde ve nasıl yük taşıdığı, ihtiyaç duyulan mekanik özelliği değiştirir.
13-8 PH bu iki kaliteden nasıl ayrılır?
13-8 PH, farklı bileşimiyle yüksek dayanım ve tokluğu özellikle kalın kesitlerde birleştiren başka bir seçenektir. Kalın gövdeler ve yüksek yüklü havacılık parçaları bu ihtiyaca örnektir. Üç malzeme, aynı kalitenin artan numaralı sürümleri değildir.
Aynı H900 veya H1150 adı üzerinden de bütün kaliteler eşitlenemez; 13-8 PH’nin durum adları ve özellikleri farklıdır. Malzemenin ayırt edici yönü, kalite adıyla birlikte kendi özelliklerinde bulunur.
Aynı kullanım alanı neden aynı malzeme demek değildir?
Vana, mil veya havacılık bağlantısı gibi genel adlar tek bir parçayı anlatmaz. Aynı başlık altında küçük bir pim de büyük bir gövde de bulunabilir. Kuvvetin yönü ve büyüklüğü değiştiğinde malzemeden beklenen özellikler de farklılaşır.
Bu nedenle iki kalitenin de havacılıkta kullanılması, birinin diğerinin doğrudan karşılığı olduğu anlamına gelmez. 15-5 PH’nin geliştirilmiş enine tokluğu ile 17-4 PH’nin yaygın mekanik kullanımı, aynı ailede farklı ihtiyaçları karşılayan özelliklerdir.