Ticari ad, tam sipariş tanımı değildir
Teknik resim, teklif ve malzeme belgesinde Ti6Al4V, Grade 5, ELI veya Grade 23 ifadeleriyle karşılaşılabilir. Bu adların birlikte kullanılması, bütün şartnamelerin aynı malzemeyi aynı kapsamla tarif ettiğini göstermez. Önce çizimin istediği ürün standardı ve revizyon bulunmalı, ardından malzeme kimliği bu belge üzerinden okunmalıdır. Yalnız ticari adı eşleştirmek; kimya sınırları, teslim durumu veya muayene kapsamındaki farkları gözden kaçırabilir. Özellikle bir parçanın farklı tedarikçiden yeniden alınmasında eski belgenin üzerindeki tam tanım değerlidir. Yeni teklif, yalnız önceki ürünün kısa adına göre değil, bu teknik tanıma göre hazırlanmalıdır.
Üç UNS kimliğini ayırın
Standart Grade 5, Ti-6Al-4V alaşımı için UNS R56400 kimliğiyle kullanılır. ASTM F136, plastik şekillendirme yoluyla üretilmiş Ti-6Al-4V ELI malzemeyi UNS R56401 olarak tanımlar. ASTM titanyum yarı mamul standartlarında Grade 23 ise UNS R56407 kimliğiyle yer alır. Bu ayrım, R56401 ile R56407’nin koşulsuz eşdeğer yazılmaması gerektiğini gösterir. Bir belgede her iki standardın da karşılandığı belirtiliyorsa bunun gerçek partiye ait uygunluk kaydıyla desteklenmesi gerekir. Bir kodun aramada aynı sonuçlara ulaşması, sipariş ve kabul aşamasında diğer kodun yerine kullanılabileceğini kanıtlamaz. Doğrulama, tam şartname üzerinden yapılır.
Bir tedarik karşılaştırmasında yalnız ELI sütunu açmak yerine, istenen ve teklif edilen kimlikler ayrı satırlarda gösterilebilir. Aradaki fark daha sonra teknik olarak değerlendirilir. Bu yöntem, birlikte anılan iki ticari ifadenin fark edilmeden tek bir kabul tanımına dönüşmesini önler ve hangi belgenin esas alındığını görünür tutar.
ELI neyi değiştirir?
ELI, arayer elementlerinin daha sıkı sınırlandırıldığı malzemeyi ifade eder. Bu yaklaşım tokluk ve süneklik beklentileriyle ilgilidir; yalnız daha yüksek çekme dayanımı istemek anlamına gelmez. Kimya tablosundaki tek bir oksijen satırının uygun görünmesi, malzemenin bütün ELI şartlarını karşıladığını da göstermez. İlgili ürün standardı mekanik özellik, metalurjik durum ve gerekli deneyleri birlikte tanımlayabilir. Bu nedenle yalnız bir element analiziyle kalite yükseltildiği düşünülmemelidir. Standart Grade 5’in mevcut belgesi, sonradan ELI etiketi eklenerek değiştirilemez. İstenen şartların teslim edilecek parti tarafından karşılanması ve bunun belgelendirilmesi esastır.
Biçim ve üretim yolu da belgenin içindedir
İngilizce wrought sözcüğü, yalnız dövme parça demek değildir; plastik şekillendirme yoluyla üretilmiş yarı mamulleri kapsayan daha geniş bir tanımdır. Çubuk, sac, levha veya tel için gereken ürün kapsamı ayrı kontrol edilmelidir. AMS 4911 standart Ti-6Al-4V düz ürünlere ilişkin bir örnekken AMS 4930 ELI çubuk, tel ve dövme gibi biçimlere yönelir; her numara her biçimi kapsamaz. Tavlı teslim, sonraki ısıl işlem ve parça üretim rotası da önemlidir. İmalat sırasında kesim yapıldığında parti kimliğinin yeni parçalara nasıl aktarılacağı baştan tanımlanırsa belge ile fiziksel malzeme arasındaki bağ korunabilir.
Belge kontrolünü uygulamaya bağlayın
Malzeme standardına uygunluk ile nihai cihazın veya parçanın onayı aynı değerlendirme değildir. Medikal veya havacılık kullanımında ek şartlar; çizim, üretim süreci ve proje gereksinimi üzerinden tanımlanır. Belgenin üzerinde bir sektör adı bulunması bu aşamaların yerine geçmez. Kabul kontrolünde ürünün tam kimliği, ölçü, teslim durumu, parti numarası ve istenen testler birlikte incelenebilir. Eksik bir kayıt varsa yalnız benzer bir katalog tablosuyla tamamlandığı kabul edilmemelidir. Teknik tanımın tekliften malzeme kabulüne kadar aynı biçimde korunması, yanlış kalite veya yanlış teslim durumunun süreç içinde görünmez hale gelmesini önler.
- Tam şartname ve revizyon ile UNS kimliğini birlikte eşleştirin.
- Parti belgesinin teslim edilen fiziksel ürünle bağlantısını kontrol edin.